De voetsporen van Toorop & Israels vragen aandacht.

Buiten is het grijs, koud & stil. Weinig mensen op straat. De eerste maand van een nieuw jaar. Een blanco jaar waar toch al enkele routines in vastliggen. De verplichte BTW aangifte is inmiddels de deur alweer uit. Ook de wekelijkse lessen zijn begonnen. Juist deze regelmaat zorgt voor ruimte en de rust die nodig is voor nieuwe ideeën om zich kunnen ontspruiten.

De achtergrond van dit moment en de huidige omgeving is totaal tegengesteld aan de sfeer van het plan waar ik op dit moment mee bezig ben: De voorbereidingen voor de zomerworkshop schilderen aan zee.  Door de unieke locatie van mijn atelier aan de Boulevard in Katwijk kan ik niet anders dan zo nu en dan ook mijn lessen op het strand plaats te laten vinden. 

Het schouwspel

In de winter laten veel mensen zich weerhouden om een bezoek te brengen aan het strand. Waarschijnlijk is de combinatie van wind & kou hier debet aan. Naast een enkele visser op de maandagmorgen (vraag me niet waarom op deze dag, vind het zelf ook een verrassende situatie die mij vaker is opgevallen), zijn er weinig andere personen te ontdekken op het strand. Zelfs de zomerse attributen zoals de strandhuisjes, glijbanen en restaurants bevinden zich nog veilig in hun winterverblijf.

Juist in dit seizoen is het in mijn beleving machtig om op het strand te zijn. Om getuigen te mogen zijn van het spel van de wolken en de interactie tussen de wind & zee blijft fascinerend. De stormen die we dit jaar al hebben mogen verwelkomen waren eveneens een ontzagwekkend tafereel. Het gevoel en de sensatie tijdens het aanschouwen van het natuurgeweld is eigenlijk niet te vatten in woord of beeld. Toch kon ik het niet laten om een foto van “de voortuin” op Facebook te zetten. Eigenlijk wil ik dan zo graag delen wat zich hier in ons prachtige land aan natuurschoon bevind.

Daarnaast verbaas ik me regelmatig over de “onnatuurlijke” kleurschakeringen in de lucht en de daarbij behorende weerspiegeling in de zee. De zonsondergangen dezer dagen lijken meer spektakel met zich mee te dragen dan in de zomer. Wanneer ik dit zo op een doek zou zetten verwacht ik het woord  “Kitsch” te horen.

En ja, natuurlijk is het  koud, heb ik rode handen, een zeer gezicht & zand in mijn ogen en toch zou ik het niet willen missen. Tegelijkertijd begrijp ik al te goed dat dit jaargetijde zich wat minder leent qua comfort om buiten aan het werk te gaan. Daarom is de keuze om een workshop in de zomer te organiseren meer voor de hand liggend 🙂 .

Kunstenaars in Katwijk. Links Derk Wiggers, midden Willy Sluiter, rechts Hendrik Jansen Schilderen aan Zee

Kunstenaars in Katwijk. Links Derk Wiggers, midden Willy Sluiter, rechts Hendrik Jansen

In de voetsporen van Toorop & Israels.

Het mag inmiddels duidelijk zijn dat ik me zeer thuis voel op het strand. Het liefst met doek & ezel binnen handbereik. In mijn fascinatie voor de zee, het wolkendek en de voorbijgangers blijk ik niet de enige te zijn. Vele zijn me al voorgegaan en velen zullen vast ook volgen. Wanneer we ons enigszins verdiepen in de geschiedenis van Katwijk blijkt dat Kunst & Katwijk onlosmakelijk met elkaar zijn verbonden. Of dit dorp nu het predicaat kunstenaarskolonie mag dragen, daar verschilt men hier over van mening. Eigenlijk doet dit niet ter zake. Feit is dat Katwijk aan Zee een grote aantrekkingskracht heeft gehad en nog steeds heeft op vele kunstenaars. 

De wetenschap dat Toorop in dezelfde straat heeft gewoond als ik nu mag wonen is bijzonder. De kennis dat heren zoals Israels, Willy Sluiter en Max Lieberman hier allemaal voor de deur in actie zijn geweest, dat maakt mij stil. Het letterlijk in hun voetsporen te kunnen staan op het strand en dan aan het werk te gaan …… 

Waarom schilderen in plaats van een foto?

Met een fototoestel is het natuurlijk mogelijk om prachtige plaatjes maken, toch heeft dit een totaal andere uitwerking dan een schilderij wat ter plekke is geschilderd.  Door  het vereenzelvigen met hetgeen je voor je ziet en dit vertalen naar je persoonlijke beeldtaal wordt er een werk gecreëerd waarin altijd veel is terug te zien van de daadwerkelijke ervaringen tijdens het schilderen. Euforie, frustratie & zandkorrels kunnen hier heel goed hand in hand gaan. 

In de Avondlog (Blog van Wim Noordhoek van het radioprogramma de avonden) kwam ik een stukje tegen wat uitlegt waarom we vooral naar buiten moeten blijven gaan om te schilderen

Die sensatie beleefde ik in de Haarlemse Hallen bij ‘Israels aan zee’.Hoe kan één schilderij honderd jaar fotografie overbodig maken? Ik loop al heel lang met die vraag. Het begon ermee dat beeldend kunstenaars schilderen naar de natuur overbodig verklaarden want ‘er waren nu immers foto’s’. Wat een vergissing.Wat Isaac Israels (1865-1934) honderd jaar geleden in Scheveningen in Viareggio of Katwijk maakte geeft het antwoord. Het zijn geen momentopnamen, zijn beelden geven het strand van alle tijden.

Isaac Israels - schilderen aan zee

Isaac Israels – Werk gemaakt in Katwijk

Wat zichtbaar is, is op het doek te zetten!

Plein air schilderen zoals het buiten werken ook wel wordt genoemd is telkens weer een unieke belevenis. De ervaring om de wereld op een geheel andere  wijze te bekijken. Je laten verrassen en deze ontdekking op doek vatten. Het aanzicht van de zee, de golven, het licht, de wolken, de weerspiegelingen in de zee, het ritme, het perspectief, de ruimte …. Zoveel prachtige elementen zichtbaar. En mijn stelling is: “Wat zichtbaar is, is op het doek te zetten”. De vraag is alleen hoe?! 

Op reis zonder paspoort

Door het besef van de boeiende geschiedenis die zich hier voor de deur heeft afgespeeld is het voor mij logisch dat ik zowel de ervaring als werkwijze wil delen. Ik weet dat weinigen het aandurven om alleen op pad te gaan. Dit geld niet alleen voor de cursisten. Ik zag/zie dit zelfs bij schildersfestivals. Zonde! Juist daarom wil ik deze drempel  verlagen om samen op pad te gaan. Daarnaast is het heerlijk om tijdens zo een “schilder-vierdaagse” meer tijd tot beschikking te hebben om dieper op de materie in te gaan.  De voorbereidingen zijn dan ook al een privé feestje in het verzamelen van informatie. Alleen is het nu nog kiezen welke richting we dit jaar weer gaan bewandelen?!

Meer informatie over de verschillende zomerworkshops 2018 via onderstaande linken:

Zomerworkshop Schilderen aan Zee

Internationale workshop “Painting”

 

  • Deel dit bericht met vrienden…